W chałupie -analiza i interpretacja ostatnidzwonek.pl
      Mloda Polska | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Mloda Polska

W chałupie -analiza i interpretacja

Utwór „W chałupie” Jana Kasprowicza pochodzi z cyklu „Obrazki natury”, składającego się z wierszy naturalistycznych. Poeta, który wówczas studiował na prestiżowym uniwersytecie w Lipsku, powrócił w tematyce zbioru do czasów dzieciństwa. Warto zagłębić się nieco w biografię Kasprowicza, by dowiedzieć się, że był on jednym z czternaściorga rodzeństwa i wychowywał się na wsi pod Inowrocławiem. Poeta był synem chłopa-analfabety, ale nigdy się tego nie wypierał, wręcz przeciwnie, szczycił się swoim pochodzeniem. W „Obrazkach natury” Kasprowicz wiele miejsca poświęcił problemom polskiej wsi, jej zacofaniu, zaniedbaniu i wykorzystywaniu. „W chałupie” stanowi najbardziej znany utwór cyklu.

Interpretacja

Wiersz rozpoczyna się opisem zewnętrznym nędznej chałupy. Zgodnie z myślą naturalizmu, Kasprowicz nie upiększał rzeczywistości, lecz starał się ją najrzetelniej odzwierciedlić. Właśnie dlatego oczom czytelnika ukazuje się spowita szarugą obskurna chata z wybitym oknem, w które ktoś wcisnął szmaty, aby zapobiec przedostawaniu się do środka wody. Chałupa pełna była dziur i szczelin, z których gwizdał wiatr. Ponadto dom, wykonany w całości z drewna, był już na tyle stary, że zaczął gnić i wyginać się.

Także wnętrze chałupy niewiele miało wspólnego z pięknem. W izbie panował półmrok. Jedynym źródłem światła była bowiem malutka świeczka domowej roboty. Poza tym, w pomieszczeniu unosił się dym z paleniska. Niektóre ze sprzętów były na tyle stare, że zaczęły butwieć i gnić. Wszystko wewnątrz chałupy było brudne od sadzy. Na podłodze, w głównej izbie stało także zardzewiałe wiadro z wodą.

Na stole pozostały resztki po kolacji – jeden ziemniak zgnieciony przypadkowo łokciem, dwie brudne miski, solniczka i resztki zgęstniałej już polewki. Świadczy o to o niedostatku i trudnym losie mieszkańców chałupy. Obrazu nędzy dopełniają mokre pończochy, które co jakiś czas powiewały podrywane przez wiatr wiejący od szczelin.

Wreszcie w czwartej zwrotce poznajemy pierwszą bohaterkę utworu. Jest nią starsza kobieta o krótko ściętych czarnych włosach. Daleko jej do piękności, jest wyraźnie zmęczona ciężką pracą. Jej twarz pokryta jest głębokimi zmarszczkami. Co jakiś czas przebudza się z płytkiej drzemki, dzięki czemu w jej spojrzeniu możemy dostrzec ślady piękna. Widocznie kiedyś była bardzo piękną kobietą, lecz życie odcisnęło się na jej wyglądzie.


Drugą bohaterką „W chałupie” jest młoda dziewczyna, najprawdopodobniej córka starszej kobiety. Niewiasta ma szesnaście lat, ale jest już piękną kobietą o ponętnym ciele. Podmiot liryczny zwraca uwagę zwłaszcza na jej krągłe piersi i rozchylone czerwone usta. Erotyzmowi dziewczynie dodaje fakt, iż śni ona o paniczu z fabryki, z którym łączyły ją intymne relacje.

Na zakończenie każdej strofy (pierwsza opisuje chałupę z zewnątrz, druga i trzecia od wewnątrz, czwarta starszą kobietę, a piąta młodszą) powtarza się stwierdzenie, iż wszystko to tworzy „dysonans nędzy”. Słowo dysonans oznacza wewnętrzną niezgodność, sprzeczność, odczuwany przez czytelnika dyskomfort. Z dysonansem możemy mieć do czynienia wówczas, gdy obraz rzeczywistości nie zgadza się z naszymi przekonaniami o niej. Właśnie takie odczucie miały budzić naturalistyczne wiersze Kasprowicza poświęcone polskiej wsi. Poeta starał się za wszelką cenę ukazać jej prawdziwe oblicze, bez jej zbędnego upiększania i gloryfikowania. Dlatego też obraz nędzy może wywoływać dysonans wśród tych, którzy porównywali polską wieś z arkadią, a życie na niej z sielanką.

Dysonans może budzić także widok pięknej dziewczyny zagrzebanej głęboko pod szmatami w zadymionej i walącej się chałupie. Z przebiegu czterech poprzednich zwrotek ciężko było przypuszczać, że oczom czytelnika ukaże się cokolwiek ładnego. Tymczasem szesnastolatka okazała się być przepełniona erotyzmem. Można to odczytywać jako symbol witalności polskiej wsi, drzemiącego w niej piękna.

strona:    1    2  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteś gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Baudelaire Charles
Kwiaty zła - wiadomości wstępne
Padlina - interpretacja i analiza
Kwiaty zła - opracowanie

Kasprowicz Jan
Dies Irae - analiza i interpretacja
Krzak dzikiej róży w Ciemnych Smreczynach - analiza i interpretacja
Z chałupy - analiza i interpretacja
W chałupie -analiza i interpretacja

Miciński Tadeusz
Lucyfer - interpretacja i analiza
Lucyfer - wiadomości wstępne
Anake - interpretacja i analiza

Przerwa-Tetmajer Kazimierz
Koniec wieku XIX - kontekst
Melodia mgieł nocnych (Nad Czarnym Stawem Gąsienicowym) - interpretacja i analiza
Anioł Pański - interpretacja i analiza
Anioł Pański - kontekst
Eviva l'arte! - interpretacja i analiza
Lubię, kiedy kobieta - interpretacja i analiza
„Koniec wieku XIX” Kazimierza Przerwy-Tetmajera i „Schyłek wieku” Wisławy Szymborskiej - analiza porównawcza
Koniec wieku XIX - interpretacja i analiza

Przybyszewski Stanisław
Confiteor - analiza i interpretacja

Rimbaud Jean Arthur
Statek pijany - wiadomosci wstępne
Samogłoski - interpretacja i analiza
Statek pijany - analiza
Statek pijany - interpretacja

Verlaine Paul
Sztuka poetycka - interpretacja i analiza

Inne





Tagi: